26 lutego
„Odyseja” w Teatrze Polskim w Warszawie

 
13 marca
„A ja, Hanna” na Festiwalu Sztuki Reżyserskiej „Interpretacje” w Katowicach
 
20 marca
„A ja, Hanna” w Teatrze na Woli w Warszawie
 
24 marca
„A ja, Hanna” na Olsztyńskich Spotkaniach Teatralnych
 
26 marca
„A ja, Hanna” na Festiwalu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu
 
3 kwietnia
„Bullerbyn” na Warszawskich Spotkaniach Teatralnych
 
8, 9, 10 maja
„Makbet” na Światowym Festiwalu Szekspirowskim w Londynie
 
30 maja
„A ja, Hanna” na Letnich Ogrodach Polityki w Elblągu

Do tego przedsięwzięcia Paweł Passini przymierza się od kilku lat. Zaproszenie do pracy w Opolu (gdzie od „Klątwy” zaczęła się jego kariera teatralna) przyjął z nadzieję na spełnienie marzenia o niezwykłym wielkim widowisku, jakiego w polskim, a może i europejskim teatrze jeszcze nie było.

- To unikalne wydarzenie, bo przedstawienie będzie się odbywać na wszystkich scenach teatru, a widzowie będą się między nimi przemieszczać – zapowiada reżyser. – Publiczność zostanie podzielona na trzy grupy – damską, męską i mieszaną. Każda będzie oglądać trochę inny spektakl. Już kupując bilet na przedstawienie widz wybierze określoną „ścieżkę”. Kiedy jedna grupa będzie śledzić akcję na Dużej Scenie, w tym samym czasie inna grupa będzie oglądać wydarzenia na Małej Scenie. Będą też sceny wspólne. Przemieszczać się będą też aktorzy. Jakaś historia rozpoczęta np. na Dużej Scenie, będzie miała kontynuację na Małej, a finał np. na Scenie na Parterze. Mało tego. Siedząc na Małej będzie można słyszeć, co dzieje się na Dużej. Sceny przedstawienia zostaną bowiem tak zbudowane, by funkcjonowały jak lustrzane odbicia.

Podziały widowni związane są z konstrukcją książki, w oparciu o którą widowisko powstaje. Kupując „Słownik chazarski” w księgarni też dokonujemy wyboru egzemplarza żeńskiego lub męskiego i tego od jakiej strony chcemy tę historię poznawać.

„Słownik chazarski” Milorada Pavicia, choć w Polsce mniej znany, stanowi już część europejskiego kanonu kulturowego. To opowieść o mitycznym plemieniu Chazarów, które posiadło umiejętność podróżowania w snach. Według ich wierzeń, kiedy w jednym miejscu coś się dzieje, to po drugiej stronie świata ktoś o tym właśnie śni.

- Chcemy w teatrze stworzyć maszynę do śnienia – wyjaśnia Paweł Passini. – Uruchomimy całą technikę teatralną. Jedną z atrakcji będzie podróż po różnych przestrzeniach „Kochanowskiego”, który jest jednym z największych i najbardziej niezwykłych budynków teatralnych w Polsce. Chcemy, by dzięki temu widzowie weszli głębiej w spektakl, niż dzieje się to na tradycyjnym przedstawieniu, gdy publiczność jedynie siedzi na widowni.

Jeszcze jedna rzecz będzie wyjątkowa. Na scenie wystąpi ponad sto osób – cały zespół aktorski, technicy i statyści. Paweł Passini zaprosił do współpracy opolskich licealistów i studentów. Ich udział to coś więcej, niż sama obecność w jednej czy dwu scenach. Będą integralnym i ważnym elementem widowiska. Przez 4 miesiące na cotygodniowym warsztatach będą ćwiczyli ze współtwórcami widowiska – choreografką z wrocławskiej pantomimy, Katarzyną Sobiszewską, specjalistką od tańca indyjskiego i bollywoodzkiego, Zuzanną Adamkiewicz, Przemysławem Wasilkowkim, współpracownikiem Grotowskiego. Na warsztatach nie tylko przygotują poszczególne sceny widowiska, ale też zdobędą (za darmo) cenne umiejętności. Pierwsze zajęcia już się odbyły, ale kto chce może jeszcze dołączyć. Na razie zgłosiło się 50 osób, a reżyser potrzebuje 75 młodych ludzi.

Iwona Kłopocka, NTO

Scenariusz: Paweł Passini, Zuzanna Srebrna
Reżyseria: Paweł Passini
Scenografia: Zuzanna Srebrna
Muzyka: Łukasz Wójcik, Paweł Passini
Choreografia: Zuzanna Adamkiewicz, Katarzyna Tadeusz
II Reżyser: Przemysław Wasilkowski
Współpraca scenariuszowa: Paweł Dobrowolski
Asystent reżysera: Justyna Bartman
 
Premiera: 11 lutego 2012

Click here to view the embedded video.

„Słownik Chazarski. Dzieci Snów” – making of cz. 2 – Koncepcja spektaklu

Click here to view the embedded video.

„Słownik Chazarski. Dzieci Snów” – making of cz. 2 – Treść

Click here to view the embedded video.

„Słownik Chazarski. Dzieci Snów” – making of cz. 2 – Postacie

Click here to view the embedded video.

„Słownik Chazarski. Dzieci Snów” – making of cz. 1

oraz

List otwarty Twórców Kultury w sprawie Teatru im. Kochanowskiego w Opolu

Z rosnącą konsternacją czytaliśmy artykuł w Gazecie Wyborczej – Opole z dn. 21.01.2012r. pt. „Czy nasz teatr staje się kabaretem?”. Piotr Guzik i jego rozmówczyni dr Agnieszka Wójtowicz, z dosyć powierzchownych faktów, wyciągają niezwykle tendencyjne wnioski, a dyrektora Tomasza Koninę, który od dłuższego czasu z powodzeniem przyciąga intrygujących, kontrowersyjnych twórców oskarżają o prowadzenie Teatru o lekkim i rozrywkowym profilu.

Nie śledzimy na bieżąco każdej pozycji w repertuarze Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu, jednak doceniamy i szanujemy umiejętne wyważenie profilu opolskiej sceny. Zamiast prowadzić Teatr nieistniejącego „środka”, dyrektor Tomasz Konina jest w stanie od kilku sezonów utrzymać zróżnicowany repertuar, w którym obok dzieł lżejszych, wciąż jednak cieszących się powodzeniem wśród widowni, znajdują się spektakle wymagające, czasem eksperymentalne, zawsze jednak robione bezkompromisowo – głównie dzięki warunkom tworzonym przez dyrektora i zespół opolskiego Teatru – a później doceniane na ogólnopolskich i międzynarodowych festiwalach (m.in. spektakle Mai Kleczewskiej, Michała Borczucha czy Odyseja, o której mowa w artykule). Teatr im. Jana Kochanowskiego jest jedynym teatrem dramatycznym w Opolu i jego zadaniem jest przyciągać różnorodną widownię. Rozmówcy z wspomnianego artykułu zdają się nie wiedzieć jak rzadka pośród teatrów w Polsce jest taka sytuacja. Opolski Teatr jest znany w całym środowisku jako teatr otwarty na debiuty, nie bojący się ryzyka, to Teatr w którym często krystalizował się styl i język młodych twórców – niektórzy z nich to dziś uznani reżyserzy i laureaci prestiżowych nagród, pozostali to twórcy, na które całe teatralne środowisko patrzy z dużym zainteresowaniem i wielkimi nadziejami. Paweł Świątek debiutował w Opolu Szczęśliwymi dniami. Komedią. Ostatnią taśmą Krappa Samuela Becketta. Jako bardzo młodzi reżyserzy pracowali w Opolu: Anna Smolar, Iga Gańczarczyk, Łukasz Chotkowski.

Krzysztof Garbaczewski debiutował w Opolu Chórem sportowym Elfriede Jelinek. Bardzo często warunki, temat i forma debiutu kształtują przyszłość twórcy, nie w każdym teatrze w Polsce można zadebiutować tekstem autorki budzącej tak skrajne reakcje. Spektakle, które w procesie pracy poszukują swojej formy, planowane na oryginalne i wyjątkowe wydarzenia artystyczne są obarczone bardzo wysokim ryzykiem i bez specjalnego parasola ochronnego, czy inaczej mówiąc, bez zaufania dyrekcji i zespołu Teatru nie mogą się powieść.

Tomasz Konina w prowadzonym przez siebie Teatrze takie warunki tworzy, co jest godne zdecydowanie bardziej pochwały niż krytyki. Tworzenie takich spektakli wiąże się nie tylko z ryzykiem, jest to też praca bardzo czasochłonna, stąd decyzja o zapełnieniu tylko takimi produkcjami afisza jest jednoznaczna z artystycznym samobójstwem. Warto też wspomnieć o dosyć trudnej „drodze” takich spektakli, ich jakość potwierdza się dopiero po występach poza matczyną sceną, w konfrontacji z widzami wymagającymi i otwartymi na to co nieoczekiwane. Taka widownia jest też w Opolu, być może funkcją pisania o teatrze w ważnym dzienniku byłoby powiększać jej rzeszę, edukować widzów – co Teatr „Kochanowskiego” czyni od dłuższego czasu. Może warto, aby w lokalnych mediach, a także osobach zawodowo zajmujących się teatrem znalazł partnerów, a nie był narażony tylko na dyskredytowanie jego wysiłków i pracy.

Nasze spektakle z reguły nie są grane często. Jest tak w Wałbrzychu, Wrocławiu, Warszawie. Można znaleźć wiele powodów takiej sytuacji, z pewnością uwagę na to powinny zwrócić samorządy przy przyznawaniu teatrom dotacji, sztuka wymaga mecenatu. Cieszy zatem fakt, że opolski Teatr stoi w awangardzie instytucji dbających o rozwój tych spektakli. W lutym Odyseja pojawi się w Opolu, ale również już 26 lutego na scenie warszawskiego Teatru Polskiego. Za niecałe pół roku rozpoczynają się próby do spektaklu na podstawie W poszukiwaniu straconego czasu Marcela Prousta. Projekt ten powstaje pod patronatem Tomasza Koniny, który zaproponował nam realizację tego tytułu na długo przed ogłoszeniem nominacji do Paszportów Polityki. Realizacja ta ma stać się częścią jego programu włączenia Teatru w obieg międzynarodowy, co ma szansę przynieść promocji miasta i regionu niebagatelne korzyści.

Krzysztof Garbaczewski, reżyser

Marcin Cecko, dramaturg

Od pewnego czasu obserwujemy z ogromnym zdumieniem próbę dyskredytowania w lokalnym opolskim środowisku bezpośrednich, a także pośrednich sukcesów opolskiego Teatru – cenionego w całym kraju, zapraszanego na polskie i międzynarodowe festiwale, ale przede wszystkim Teatru, który co szczególnie warto docenić dzisiaj w czasach tak trudnych dla kultury, nie boi się wyzwań i artystycznego ryzyka, do współpracy zaprasza debiutantów oraz reżyserów będących na początku swojej pracy artystycznej, przyciąga nazwiska najważniejszych twórców, zaprasza swoich widzów do poważnej i uczciwej rozmowy.

Ale sensem tego listu nie jest afirmacja działalności i polityki repertuarowej Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu, tylko sprzeciw wobec formy i sposobu pisania i mówienia o nim – gdzie często rzetelną, merytoryczną analizę i ocenę zastępuje manipulacja faktami.

Takie działania są tym bardziej niebezpieczne ze względu na fakt, że lokalne media i środowiska opiniotwórcze mają realny wpływ na kształtowanie wizerunku Teatru i funkcjonowanie w jego naturalnym środowisku, na opinie widzów, na ich zaufanie i frekwencję.

Michał Borczuch, reżyser

Katarzyna Borkowska, scenografka

Marcin Cecko, dramaturg

Marcin Chlanda, scenograf

Maciej Chojnacki, scenograf

Łukasz Chotkowski, dramaturg i reżyser

Paweł Demirski, dramaturg

Andrzej Domalik, reżyser, dyrektor Teatru Ateneum w Warszawie

Adam Ferency, aktor

Bartosz Frąckowiak, reżyser

Iga Gańczarczyk, dramaturżka, reżyserka

Krzysztof Garbaczewski, reżyser, laureat Paszportu Polityki

Małgorzata Głuchowska, reżyserka

Mikołaj Grabowski, reżyser, dyrektor Narodowego Starego Teatru w Krakowie

Piotr Gruszczyński, dramaturg

Tomasz Hynek, reżyser, kompozytor

Zofia de Ines, scenografka

Tomasz Karolak, aktor, dyrektor Teatru IMKA w Warszawie

Maja Kleczewska, reżyserka, laureatka Paszportu Polityki

Wojtek Klemm, reżyser

Piotr Kruszczyński, reżyser, dyrektor Teatru Nowego w Poznaniu

Boris Kudlička, naczelny scenograf Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie

Borys Lankosz, reżyser, laureat Paszportu Polityki

Justyna Łagowska – Klata, scenografka

Paweł Łysak, reżyser, dyrektor Teatru Polskiego w Bydgoszczy, laureat Paszportu Polityki

Sebastian Majewski, dramaturg, dyrektor Teatru w Wałbrzychu

Bartosz Maz, fotografik

Michał Merczyński, dyrektor Narodowego Instytutu Audiowizualnego i Festiwalu Malta w Poznaniu

Krzysztof Mieszkowski, dyrektor Teatru Polskiego we Wrocławiu

Karolina Ochab, dyrektor naczelna Nowego Teatru w Warszawie

Paweł Passini, reżyser

Krzysztof Rekowski, reżyser

Paweł Sala, reżyser, laureat Paszportu Polityki

Anna Seniuk, aktorka

Agata Skwarczyńska, scenografka

Anna Smolar, reżyserka

Monika Strzępka, reżyserka

Małgorzata Szczęśniak, scenografka

Paweł Sztarbowski, dramaturg, wicedyrektor Teatru Polskiego w Bydgoszczy

Paweł Świątek, reżyser

Mariusz Treliński, reżyser, dyrektor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, laureat Paszportu Polityki

Tymon Tymański, muzyk, laureat Paszportu Polityki

Michał Walczak, dramaturg

Krzysztof Warlikowski, reżyser, dyrektor Nowego Teatru w Warszawie, laureat Paszportu Polityki

Szymon Wróblewski, dramaturg

24 stycznia 2012

Niespełna 30-letni Garbaczewski debiutował w Opolu spektaklem „Chór sportowy” Elfriede Jelinek. Również w Kochanowskim zrealizował głośną „Odyseję” Homera w interpretacji młodego poety Marcina Cecki.

„Odyseja”

Sabina ma 9 lat. Urodziła się zdrowa. Kiedy miała roczek zachorowała na dziecięce porażenie mózgowe. Jej nogi i ręce są niewładne. Dziewczynka potrzebuje specjalistycznego wózka. Rodzina wpadła na pomysł, jak w niełatwej sytuacji finansowej zdobyć potrzebną kwotę. Od roku zbierają plastikowe nakrętki.

Już udało się zebrać i sprzedać ponad dwie tony. Ale, by kupić wózek, potrzeba aż dziesięciu ton. Teatr im. Jana Kochanowskiego przyłączył się do pomocy chorej dziewczynce. Wszystkie zebrane w konkursie plastikowe nakrętki (około ćwierć tony) przekazaliśmy Sabince.

Do najważniejszych spektakli Pawła Passiniego należą m.in. „Klątwa” Wyspiańskiego i „Ifigenia w Aulidzie” Eurypidesa – oba z Teatru im. Kochanowskiego w Opolu. Teraz Passini przygotowuje dla Kochanowskiego „Słownik chazarski”.

Click here to view the embedded video.

Zobacz jak powstaje spektakl „Słownik chazarski”

Joanna Derkaczew, recenzentka teatralna „Gazety”, nominację do Paszportów „Polityki uzasadniła tak: „Za testowanie kolejnych tradycji teatralnych, filozoficznych, religijnych. Sumienne, twórcze, odpowiedzialne, bez intencji podczepiania się pod wielkich czy dyskredytowania cudzych wyborów”.

Krzysztof Garbaczewski, kolejny z nominowanych w dziedzinie teatru, to natomiast reżyser, który na deskach „Kochanowskiego” debiutował w 2008 roku spektaklem „Chór sportowy” Elfride Jelinek. Tutaj wyreżyserował też głośną „Odyseję”. Skąd nominacja do Paszportu? „W swoich spektaklach inteligentnie renegocjuje: status aktorów, rolę reżysera i dramaturga, funkcję scenografii i muzyki oraz przyzwyczajenia i oczekiwania publiczności” – czytamy na stronie organizatorów.

Click here to view the embedded video.

Zwiastun spektaklu „Odyseja”

Paszporty Polityki to jedna z najważniejszych polskich nagród przyznawanych artystom różnych dziedzin przez krytyków sztuki.

Anita Dmitruczuk, Gazeta Wyborcza

„A ja, Hanna” to sztuka oparta na trenach Jana Kochanowskiego w reżyserii Tomasza Hynka i wykonaniu Grażyny Rogowskiej. Widzowie docenili m.in. niesamowitą scenografię oraz grę świateł i multimediów, a także akompaniament rockowych brzmień w wykonaniu muzyków na żywo. Drugie miejsce na festiwalu zajęli „Emigranci” w wykonaniu Teatru Łaźnia Nowa z Krakowa a trzecie przypadło w udziale „Pani z Birmy” Teatru Polonia z Warszawy.

 
Więcej o spektaklu tutaj.

Click here to view the embedded video.

Film o powstawaniu spektaklu

Click here to view the embedded video.

Fragment spektaklu

Projekt realizowany wspólnie z Urzędem Marszałkowkim Województwa Opolskiego.

Projekt realizowany wspólnie z Urzędem Marszałkowkim Województwa Opolskiego w ramach inicjatywy promującej Polskie Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Inicjatywa ma na celu efektowne podsumowanie półrocznego Przewodnictwa Polski w UE, a także symboliczne przekazanie Prezydencji naszemu następcy – Danii.

W ramach Festiwalu Europejskiego zapraszamy na:

• 9 grudnia (piątek)

godz. 20.00

Przemieniony pan młody
próba czytana
wstęp wolny

• 10 grudnia (sobota)

godz. 18.00
Roland Schimmelpfennig
O lepszy świat

godz. 20.00
Samuel Beckett
Komedia. Szczęśliwe dni. Ostatnia taśma Krappa

• 11 grudnia (niedziela)

godz. 20.00
Rewizor
„Teatrownia” – seniorzy – wstęp wolny

Kiedy Samuel Beckett, irlandzki dramaturg i prozaik, jeden z twórców teatru absurdu, zmarł w 1989 roku, angielski dramaturg Harold Pinter tak podsumował jego twórczość: „Jest on najodważniejszym, najbardziej bezlitosnym spośród współczesnych pisarzy i im bardziej wpycha mi nos w gówno, tym bardziej jestem mu wdzięczny”.

Bohaterowie dzieł Becketta zadają sobie zasadnicze pytania o sens życia oraz o miejsce człowieka na ziemi. Świat przedstawiany przez Becketta jest niedookreślony, czas i miejsce w zasadzie nie odgrywają roli. Dramaturg pokazuje w ten sposób, że świat i natura interesują go jako ogólny kontekst, w którym rozgrywa się dramat jednostki – samotnego, wyobcowanego człowieka. Nawet wówczas, gdy ten świat przedstawiony może za chwilę ulec zagładzie i zostać pogrzebany pod stertą odpadków cywilizacji, jego bohaterom nadal towarzyszy jakaś niepojęta, bo nieuzasadniona racjonalnie, wiara oraz nadzieja – i to właśnie, jak twierdził artysta, odróżnia ich od zwierząt.

Chronologicznie pierwszym z trzech tekstów, które zobaczymy na scenie Kochanowskiego była napisana w 1959 „Ostatnia taśma Krappa”. To pozbawiona tradycyjnej fabuły, gorzka opowieść o starym człowieku, od lat w dzień urodzin nagrywającym na taśmę magnetofonową swoje wynurzenia. Tym razem 69-letni Krapp rejestruje swą ostatnią taśmę. Przy okazji komentuje własne słowa sprzed trzydziestu lat, kiedy to z kolei wyśmiewał się z własnych zwierzeń, utrwalonych jeszcze wcześniej. Ten prosty zabieg posłużył Beckettowi za pretekst do postawienia pytania o granice ludzkiej tożsamości.

Click here to view the embedded video.

Zwiastun spektaklu

W 1961 powstał jeden z najbardziej znanych dramatów Becketta – „Szczęśliwe dni”. To opowieść o ludzkim cierpieniu i oswajaniu śmierci, któremu towarzyszy miłość. Bohaterami są Winnie i Willy, śpiewaczka i akompaniator. Ona, zakopana po pas, czeka na swoją ostatnią pieśń i nieustannie mówi. On – konsekwentnie milczy. Szczęśliwy dzień Winnie pełen jest absurdalnych, małych zdarzeń, codziennych, powtarzanych jak mantra rytuałów, które składają się na sens jej życia. Ich nawarstwianie z wolna zaczyna jednak przerażać, przysłania bohaterkę, dusi ją, niczym surrealistyczna forma, w której wkrótce zapada się po szyję. Pozornie bezwartościowe słowa stają się świadectwem z góry przegranej walki o istnienie.

„Komedię” – w oryginale to „Play”, a więc zabawa, albo sztuka – napisał Beckett w 1963. Krótka i gorzka, oparta została na wątkach biograficznych. Pierwszą recenzentką premierowego spektaklu była Barbara Bray, wieloletnia przyjaciółka i towarzyszka życia Becketta. Po latach wspominała: „Komedia” zaczęła się całkowicie na poziomie farsy, w której jedna z postaci wyobrażona została jako były oficer RAF z dużą rudą głową i całkowicie poziomym wąsem. Ta wstępna koncepcja stopniowo ewoluowała ku czemuś zupełnie odmiennemu, czemuś, co wprawdzie nie było obce jego [Becketta] dziełu, ale całkowicie różniło się od pierwotnego zamiaru. Wpadł na pomysł urn, w których tkwią trzy postaci [mąż, żona i kochanka].” To przyjaźń z Barbarą inspirowała Becketta do napisania „Komedii’, w której mąż, żona i kochanka zamknięci w urnach, skazani są na powtarzanie bez końca tych samych szczegółów pozamałżeńskiego związku. W 1961 roku Beckett poślubił starszą od siebie o kilka lat Suzanne Deschevaux-Dumesnil, która wcześniej, przez wiele lat była jego menedżerem i organizatorem życia. Dzień przed ślubem napisał do Barbary: „Czułe myśli – Sam”. Ta historia skomplikowanego życia trojga ludzi, znalazła odbicie w beckettowskiej „czarnej” „Komedii”.

W 1969 r. w uznaniu, że „w nowych dla dramatu i prozy formach ukazuje wzniosłość człowieka w jego skrajnym opuszczeniu” Samuel Beckett otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Przewodniczący jury zauważył, że głęboki pesymizm twórcy „zawiera miłość do człowieczeństwa, która wzrasta w miarę zanurzania się w bezdenności obrzydliwości i rozpaczy, i kiedy rozpacz wydaje się bezgraniczna, to okazuje się, że jego cierpienie też nie ma granic”. Według wielu krytyków nikt w XX w. nie wypowiedział dosadniej ostatecznej niewiary w sens ludzkiej egzystencji niż Beckett. Laureat zgodził się przyjąć nagrodę pod warunkiem, że nie będzie uczestniczył w ceremonii jej wręczania.

Iwona Kłopocka, NTO

Samuel Beckett

„Komedia”, „Szczęśliwe dni”, „Ostatnia taśma Krappa”

Reżyseria: Paweł Świątek

Premiera: 12 listopada 2011

Dekoratornia.

Osady Bullerbyn – której nazwę można by przetłumaczyć jako „Hałasowo” – nie znajdziemy na żadnej mapie Szwecji, ale mali bohaterowie mieszkający w jej trzech zagrodach są przyjaciółmi dzieci niemal na całym świecie. I wcale się nie starzeją, choć od pierwszego wydania książki Astrid Lindgren minęły 64 lata. Na potrzeby opolskiego przedstawienia powieścią zainspirował się Tomasz Śpiewak, a rzecz reżyseruje Anna Smolar (wspólnie z Agnieszką Holland wyreżyserowała w Opolu „Aktorów prowincjonalnych”). To jej pierwsze przedstawienie dla młodych widzów.

Więcej o spektaklu tutaj.