Teatr » Odrama » Odrama - Opis

    Scena Nowej Dramaturgii w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu istnieje już pięć lat i cieszy się coraz większym zainteresowaniem widzów dorosłych, studentów, młodzieży licealnej i gimnazjalistów. Jest to cykl spotkań poświęconych prezentacji współczesnej dramaturgii. Spotkania mają charakter otwartych prób czytanych, po których następują zazwyczaj żywe dyskusje widzów, aktorów i dramaturgów. Niejako wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych widzów, uczestników spotkań, postanowiliśmy rozszerzyć formułę Sceny Nowe Dramaturgii i zorganizować ODRAMĘ.
    Opole, z racji swojego szczególnego położenia geograficznego na styku przenikania się wpływów kulturowych Polski, Czech i Niemiec wydaje się być najbardziej predestynowanym miastem do stworzenia próby dialogu trzech „młodych” kultur. Literatura dramatyczna tworzona przez najmłodsze pokolenie bezkompromisowo i dotkliwie opisuje rzeczywistość, stawia istotne pytania, a jednocześnie w sposób organiczny komunikuje się z młodym odbiorcą. Naszym zamierzeniem jest konfrontacja rozmaitych stylów myślenia, różnorodnych technik artystycznych powstałych w obrębie trzech bliskich sobie, a jednocześnie różniących się kultur.
    Festiwal ma charakter otwartych prób z udziałem publiczności. Każdy dzień zostaje poświęcony pracy nad jednym dramatem. Są to współczesne teksty dramatyczne. Integralną częścią tego festiwalu zawsze jest SPOTKANIE  i rozmowa zaproszonych dramaturgów, teatrologów, reżyserów, aktorów i widzów.
    Pomysł jest prosty, a jednocześnie ryzykowny. Młodzi reżyserzy pracujący na festiwalu dostają trzy różne teksty dramatyczne, do których mogą przyłożyć swoje narzędzia twórcze, skonfrontować wizje i sposoby myślenia o teatrze, a odbywa się to na oczach publiczności.
    To wszystko co przynależy do „przestrzeni” próby, wszelaka niegotowość, walka z oporem materii dramaturgicznej i teatralnej, cała energia szukania, a właściwie energia błądzenia pojawiająca się podczas tworzenia spektaklu –  tak cenna dla procesu realizacji sztuki – a przecież często ginąca już podczas premiery, wystawiania gotowego spektaklu była największym walorem naszego festiwalu. Szukaliśmy kierunków, a nie spełnień, chcieliśmy nie tyle pokazywać rzeczywistość, ile ją prowokować… 

  
    ODRAMA, pomyślana jako festiwal prób otwartych, wpisała się w cykl  festiwali
o charakterze warsztatowym, takich jak: Eurodrama we Wrocławiu i b@zart w Krakowie, ale głównym jej atutem jest oryginalna i niespotykana wcześniej, ani w Polsce ani w Europie formuła. Jako jedyni, podczas pierwszej edycji ODRAMY pokazaliśmy publiczności trzy potencjalne etapy tworzenia dzieła teatralnego: próbę czytaną, improwizację i etiudę teatralną.
Zapowiedzi i reklama festiwalu ukażą się w ogólnopolskich pismach teatralnych (np.: Scena, Teatr), ogólnopolskich mediach ( TVP Kultura), lokalnej prasie, radiu i telewizji.
Warto także nadmienić, że reklamę wcześniejszej edycji ODRAMY zamieścił niemiecki Theater der Zeit, pod hasłem „Najważniejsze wydarzenia teatralne w miesiącu listopadzie w Europie”
Współorganizatorami tegorocznej ODRAMY będą: Uniwersytet Opolski, Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej w RP, Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Niemców Na Śląsku Opolskim i Teatr im. Jana Kochanowskiego w Opolu.

    Podczas III edycji festiwalu chcielibyśmy szczególnie skupić się na możliwościach wydobycia nowych kontekstów interpretacyjnych dramatów współczesnych poprzez teatr tańca, czego konsekwencją jest włączenie w naszą formułę w miejsce ubiegłorocznych etiud pantomimicznych, etiud z pogranicza teatru tańca.
    ODRAMA, będąc imprezą opolską, w znacznym stopniu przekroczyła już granice naszego miasta i stała się rozpoznawalnym oraz liczącym się w środowisku teatralnym festiwalem, czego przykładem jest próba kontaktu mailowego lub telefonicznego ze zgłoszeniami udziału w festiwalu, ze strony różnych środowisk artystycznych, teatralnych z Polski i zagranicy.  
    Tegoroczna ODRAMA jest kontynuacją idei, jaka towarzyszyła realizacji pierwszych dwóch edycji i nie można tego projektu rozpatrywać poza tym kontekstem, dlatego też przedstawiamy poniżej skrótowe informacje dotyczące pierwszej i drugiej edycji.
    Na pierwszą edycję festiwalu ODRAMA udało się zaprosić wielu gości z Polski i Europy. Przede wszystkim dramaturgów, których teksty były prezentowane na festiwalu:  Michała Walczaka, Szymona Wróblewskiego i Jacka Papisa z Polski, jednego z najbardziej utalentowanych młodych dramaturgów współczesnych z Czech – Davida Drabka  oraz reżysera i dramaturga niemieckiego Armina Petrasa (współpracownik Thalia Theater w Hamburgu i Starego Teatru w Krakowie, jego tekst „Czas kochania, czas umierania” zdobył tytuł tekstu roku w Niemczech w 2004).
    W dyskusjach wzięli udział również: Roman Pawłowski (Gazeta Wyborcza), Krystyna Krauze (tłumacz literatury czeskiej), Elżbieta Manthey (Agencja Dramatu i Teatru „ADIT”), Anna Wierzchowska – Woźniak (teatrolog), Renata Derejczyk (teatrolog),  Paweł Sztarbowski (teatrolog), Łukasz Orłowski (teatrolog).
Jedną z niekwestionowanych gwiazd festiwalu był Jaromir Nohavica, poeta i bard czeski, który wystąpił z własnym koncertem w dniu poświęconym dramaturgii czeskiej w ramach imprez towarzyszących ODRAMIE.

    Podczas drugiej edycji festiwalu, zachęceni jego sukcesem w 2005 r. (także w ogromnej mierze frekwencyjnym) postanowiliśmy poszerzyć formułę naszego festiwalu o etiudy lalkarskie i pantomimiczne – wychodząc z założenia, że przykładanie zróżnicowanych narzędzi twórczych do tekstu dramatycznego, pozwala dotrzeć do jego rozmaitych aspektów, znaczeń i ukrytych sensów. Buduje znacznie szerszą przestrzeń dla kontekstów interpretacyjnych.
    Bardzo cennym aspektem naszej działalności, w związku z organizacją festiwalu ODRAMA stało się nawiązanie ścisłej współpracy z Opolskim Teatrem Lalki i Aktora.
    Mała Scena Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu, przez trzy dni festiwalowe stała się przestrzenią sporu i dialogu rozmaitych form, technik i sposobów myślenia o teatrze i dramacie. Widzowie zwracali szczególna uwagę na możliwość niezwykłego powiązania technik lalkarskich, ruchowo-pantomimicznych i ściśle teatralnych w próbach interpretacji dramatu. Udało się – co najcenniejsze, pokazać teatr  w momencie, gdy on się tworzy – co dla młodego widza ma, naszym zdaniem także niebywały walor edukacyjny.
    Tym, co uważamy za szczególnie istotne  – to fakt, że festiwal ODRAMA, został zorganizowany jako impreza o charakterze teatralno – kulturoznawczym,  o czym świadczy lista zaproszonych gości (dramaturgów, reżyserów, a przede wszystkim teatrologów i dramatologów).
    Integralną częścią drugiej edycji festiwalu stały się wieczorne rozmowy prowadzone przez Marcina Kościelniaka – krytyka teatralnego „Tygodnika Powszechnego” i „Didaskaliów” z udziałem zaproszonych gości: prof. Małgorzaty Sugiery  i Marcina Borowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Lenki Jungmannovej z Uniwersytetu Karola w Pradze, Krystyny Krauze - tłumacza literatury czeskiej, dramaturga, autorki antologii „Opowieści o zwyczajnym szaleństwie”, Pawła Sztarbowskiego – krytyka teatralnego wortalu teatralnego e-teatr i „Newsweeka”, Joanny Derkaczew – krytyka teatralny „Gazety Wyborczej”, Katarzyny Michałkiewicz – dramaturga, reżysera, Pawła Passiniego – reżysera, Tomasza Gwincińskiego – muzyka, kompozytora, Marioli Ordak-Kaczorowskiej – aktorki, reżyserki, Tomasza Dajewskiego – mima, choreografa, autora ruchu scenicznego, Mateusza Przyłęckiego – reżysera, aktorów Opolskiego Teatru Lalki i Aktora im. Alojzego Smolki, studentów teatrologii z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, studentów PWST w Krakowie, studentów kulturoznawstwa i filologii polskiej Uniwersytetu Opolskiego. Naszymi gośćmi były także Marta Ojrzyńska i Joanna Drozda – aktorki Narodowego Starego Teatru w Krakowie, autorki tekstu Brzeg - Opole, nagrodzonego I nagrodą w Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej i zarazem zaprezentowanego na ODRAMIE. Podczas dyskusji w dniu niemieckim udało się nawiązać połączenie telefoniczne i porozmawiać z Falkiem Richterem, autorem czytanego tekstu „Pod lodem”.
    W ramach festiwalu podjęliśmy także inicjatywę stworzenia szeregu działań o charakterze nie tylko stricte teatralnym: warsztaty pantomimiczno-ruchowe, warsztaty pracy nad wyobraźnią, wystawy fotograficzne – Joanny Siwiec i Bartłomieja Barczyka, promocja antologii dramatu czeskiego „Opowieści o zwyczajnym szaleństwie”, sprowadzenie i kolportaż najnowszych pozycji księgarni Akademickiej w Krakowie – książek  z serii „Czytamy dramat współczesny”.